İNŞİKAK

TEFSİR
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
İyiliği sonsuz, ikramı bol Allah’ın adıyla,


(İnşikak 84/1)
اِذَا السَّمَٓاءُ انْشَقَّتْۙ
Gök parçalandığında,[*]

[*] Yeniden dirilişten önce göklerin durumunu anlatan ayetler için bkz: Enbiya 21/104, Furkan 25/25, Tur 52/9, Rahman 55/37, Hâkka 69/16, Mearic 70/8, Müzzemmil 73/18, Mürselat 77/9, Nebe 78/19, Tekvir 81/11, İnfitar 82/1.


(İnşikak 84/2)
وَاَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَحُقَّتْۙ
Rabbini dinlediği ve görevini yaptığı onaylanmış olur.[*]

[*] Göklere yüklenen görev için bkz: Fussilet 41/11-12.

 

(İnşikak 84/3)
وَاِذَا الْاَرْضُ مُدَّتْۙ
Yeryüzünün alanı (daha da) artırıldığında,[*]

[*]Yeniden dirilişten önce yerlerinden yürütülüp parçalanmış dağlar, denizleri dolduracaktır (Kehf 18/47, Taha 20/105-107, Tûr 52/10, Mürselat 77/10, Tekvir 81/6, Fecr 89/21). Yeryüzünün tamamı kara parçasına dönüşecek ve alanı bu şekilde artırılmış olacaktır. 

 

(İnşikak 84/4)
وَاَلْقَتْ مَا ف۪يهَا وَتَخَلَّتْۙ
ve içinde olanları dışarı atıp boşaldığında,[*]

[*] Zilzal 99/1-3.


(İnşikak 84/5)
وَاَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَحُقَّتْۜ
Rabbini dinlediği ve görevini yaptığı onaylanmış olur.[*]

[*] Zilzal 99/4-5.


(İnşikak 84/6)
يَٓا اَيُّهَا الْاِنْسَانُ اِنَّكَ كَادِحٌ اِلٰى رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلَاق۪يهِۚ
Ey insan! Sen Rabbine varıncaya (ölünceye) kadar çabalayıp durmaktasın. Sonunda onunla yüzleşeceksin.[*]

[*] Ankebut 29/5.

 

(İnşikak 84/7)
فَاَمَّا مَنْ اُو۫تِيَ كِتَابَهُ بِيَم۪ينِه۪ۙ
Kimin amel defteri sağından verilirse[*]

[*] Amel defteri sağından verilenlerin hepsi cennete gider ve oranın nimetlerinden yararlanırlar (İsra 17/71, Vakıa 56/27, 90-91, Hâkka 69/19-20, Müddessir 74/39-40). Ancak hepsi aynı konumda olmazlar. Allah, kendi yolunda malı ve canıyla elinden geleni yapanları, özürsüz olarak oturup kalanlarla bir tutmayacak, vereceği büyük bir ödülle diğerlerinden üstün kılacaktır (Nisa 4/95-96, İsra 17/21).

 

(İnşikak 84/8)
فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَس۪يرًاۙ
onun hesabı, kolay bir şekilde görülecek,


(İnşikak 84/9)
وَيَنْقَلِبُ اِلٰٓى اَهْلِه۪ مَسْرُورًاۜ
ve sevinç içinde ailesi ve yakınlarına dönecektir.[*]

[*] Hâkka 69/20-21.


(İnşikak 84/10)
وَاَمَّا مَنْ اُو۫تِيَ كِتَابَهُ وَرَٓاءَ ظَهْرِه۪ۙ
Kimin de amel defteri arkasından verilirse[*]

[*] Vakıa 56/41-46, Hâkka 69/25-26.


(İnşikak 84/11)
فَسَوْفَ يَدْعُو ثُبُورًاۙ
o, yok olmak için yalvaracak,[*]

[*] Hâkka 69/27, Nebe 78/40.


(İnşikak 84/12)
وَيَصْلٰى سَع۪يرًاۜ
ama alevli bir ateşe girip kalacaktır.[*]

[*] İnfitar 82/14-15.


(İnşikak 84/13)
اِنَّهُ كَانَ ف۪ٓي اَهْلِه۪ مَسْرُورًا
Halbuki o, (dünyada) ailesi ve yakınları arasında sevinç içindeydi;[*]

[*] Kıyamet 75/33, Mutaffifin 83/31.


(İnşikak 84/14)
اِنَّهُ ظَنَّ اَنْ لَنْ يَحُورَۚۛ
asla bu duruma düşmeyeceğini zannediyordu.[*]

[*] Yunus 10/7-8, Enbiya 21/1, Nebe 78/27.

 

(İnşikak 84/15)
بَلٰىۚۛ اِنَّ رَبَّهُ كَانَ بِه۪ بَص۪يرًاۜ
Hayır! Rabbi onu hep görüyordu.[*]

[*] Yunus 10/61, Mücadele 58/7.

 

(İnşikak 84/16)
فَلَٓا اُقْسِمُ بِالشَّفَقِۙ
Hayır (onun zannettiği gibi değil)! Akşamın alaca karanlığına yemin ederim,[*]

[*] Arapça “şafak (شفق)” kelimesi, güneş batışı esnasında gündüzün ışığının gecenin karanlığına karışmasını ifade eder (Müfredat). Türkçede buna akşamın alaca karanlığı denir. 


(İnşikak 84/17)
وَالَّيْلِ وَمَا وَسَقَۙ
geceye ve kapsadığı şeylere,[*]

[*] Müddessir 74/33, Tekvir 81/17, Fecr 89/4, Şems 91/4, Leyl 92/1, Duha 93/2.


(İnşikak 84/18)
وَالْقَمَرِ اِذَا اتَّسَقَۙ
dolunay haline geldiğinde aya da yemin ederim ki[*]

[*] Müddessir 74/32, Şems 91/2.

 

(İnşikak 84/19)
لَتَرْكَبُنَّ طَبَقًا عَنْ طَبَقٍۜ
(hayat yolculuğunda) kesinlikle bir durumdan bir başka duruma geçeceksiniz![*]

[*] Hayat, bebeklikten yaşlılığa, varlıktan darlığa sonra tekrar bolluğa vb pek çok şekilde aşamaları olan bir yolculuktur (Bakara 2/155, Nahl 16/70, Hac 22/5, Mu’minun 23/12-16, Rum 30/54, Yasin 36/68, Mü’min 40/67, Ahkaf 46/15). Bunları sürekli gözlemleyebilen insanların, yeniden diriltileceklerini ve hesap vermek zorunda kalacaklarını da akletmeleri gerekir.

 

(İnşikak 84/20)
فَمَا لَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَۙ
Öyleyse onlara ne oluyor da inanmıyorlar![*]

[*] En’am 6/111, Yunus 10/97, Meryem 19/39.


(İnşikak 84/21)
وَاِذَا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْاٰنُ لَا يَسْجُدُونَۜ
Kendilerine Kur’ân okununca (hükümlerine) boyun eğmiyorlar![*]

[*] Furkan 25/60.


(İnşikak 84/22)
بَلِ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا يُكَذِّبُونَۘ
Kafirlik edenler aslında yalan söyleyip duruyorlar.[*]

[*] Büruc 85/19.

 
 

(İnşikak 84/23)
وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُوعُونَۘ
Allah onların içlerinde neyi tuttuklarını çok iyi bilir.[*]

[*] Âl-i İmran 3/29, En’am 6/3, Nahl 16/19, Teğabün 64/4, Mülk 67/13-14.


(İnşikak 84/24)
فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَل۪يمٍۙ
Sen onlara acıklı bir azabı müjdele![*]

[*] Lokman 31/7, Casiye 45/8.

 

(İnşikak 84/25)
اِلَّا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ اَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ
İnanıp güvenen ve iyi işler yapanlar ise bunun dışındadır. Onlar için kesintisiz bir ödül vardır.[*]

[*] Fussilet 41/8, Tin 95/6.